بواسطه كه آن نيز منتهى به او مىشود بايد كه عالم بجميع اشيا باشد « فان الحكم بان الفاعل العالم بذاته عالم بما صدر عنه بديهى » و چون خبرت متفرع بر لطافت و تجرد است بنا برين لطيف را مقدم بر حبير داشتند هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا اوست آن خدايى كه گردانيد براى انتفاع شما زمين را رام و فرمان بردار كه هر گونه زراعتى و عمارتى و غير آن كه خواهيد در آن به عمل بياريد كه سر از اطاعت شما نپيچد و متحمل بار گران خواهشهاى شما گردد فَامْشُوا فِي مَناكِبِها پس برويد بر دوشهاى آن يعنى برويد بر بالاى زمين بهر جانب كه خواهيد وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ و بخوريد از روزى خداى تعالى كه در زمين براى شما مقرر نموده وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ و بسوى جزاى خداى تعالى است بازگشت شما پس در شكر نعم متواليهء متاكثرهء متوافرهء الهى بر خود تقصير جايز مداريد تا بجزاى نيكو برسيد و بعد ازين در تهديد كفار ميفرمايد كه أَ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ آيا ايمن شديد اى كافران از كسى كه در آسمانست يعنى از ملائكه كه در آسمانند به جهت تدبير اين عالم يا از خداى تعالى كه قدرت كاملهء او مستولى بر آسمانست و ميتواند كه اين كلام بزعم عرب باشد چه زعم باطل ايشان اين است كه خداى تعالى مستقر در آسمان است تعالى اللَّه عن ذلك علوا كبيرا أَنْ يَخْسِفَ بِكُمُ الْأَرْضَ بدل اشتمال من فى السماوات است يعنى آيا ايمن شديد از اينكه بشكافد براى غايب ساختن شما زمين را فَإِذا هِيَ تَمُورُ پس آن گاه كه به زمين فرو رفته باشيد آن زمين به حركت آيد تا شما را بزيرتر افكند . مور در لغت به معنى تردد است در رفتن و آمدن أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ آيا ايمن شديد شما از كسى كه امر و نهى آن جارى در آسمانست أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ازين كه فرو فرستد بر شما بادى كه با او سنك ريزه باشد چنانچه بر قوم لوط فرستاد فَسَتَعْلَمُونَ كَيْفَ نَذِيرِ پس زود باشد كه بدانيد اى فستعلمون كيف انذارى يعنى پس زود باشد كه بدانيد بعد از مشاهدهء عذاب كه چگونه بود انذار و بيم كردن من ليكن اين دانستن سودى بشما نرساند